ความเชื่อของคนภูไท

คนภูไท เป็นชนเผ่าที่เอกลักษณ์เป็นของตัวเองในหลายด้าน ไม่ว่าจะเป็นเรื่อง การแต่งกาย ประเพณี วัฒนธรรม รวมไปถึงภาษาที่พูด เป็นกลุ่มคนที่รักความเป็นอิสระเป็นอย่างมาก โดยทั่วไปแล้วจะอาศัยอยู่กับธรรมชาติ
(ภาพจากถ้ำผาหินสอ)

ในการดำรงชีวิต ส่วนมากคนภูไท มีอาชีพ ทำไร่ ทำนา ทำสวน เลี้ยงสัตว์ ไว้เป็น ยานพาหนะ หรือไม่ก็อาจเป็นอาหารไปด้วย ชนเผ่านี้มีความเชื่อเรื่องผี หรือ บรรพบุรุษของพวกเขา เป็นอย่างมาก ความเชื่อเหล่านี้จึงทำให้พวกเขาดำรงประเพณี วัฒนธรรม มาได้ยาวนานจนทุกวันนี้ (ภาพกองหินแห่งศรัทธา)

ความเชื่อต่างๆ ของชาวภูไท มองต่างมุมจากคนทั่วไป เขาอาจมองคนภูไท ว่า เป็นชนเผ่าที่นับถือผีเป็นหลัก จะว่าไปแล้วอาจใช่ แต่ไม่มีใครอธิบายต่อไปอีกว่า ความหมายของคำว่าผี ของพวกเขานั้นคือ บรรพบุรุษของพวกเขานั้นเอง เป็นกุศโรบายอย่างหนึ่งในการสอนลูกหลาน ให้เชื่อฟังง่ายๆ (ภาพจากดานหลวง)
โดยไม่ต้องไปจ้างคนอื่นมาสอนช่วย เหมือน ค่านิยม บางสังคม ผีของพวกเขาอยู่ที่ไหน ผีอยู่ที่นา อยู่ที่บ้าน อยู่ในห้วยหนอง คลองบึง ป่า เขาลำเนาไพร อยู่หมดทุกที่ ที่มีคนภูไท อยู่ นั้นเป็นเพราะว่าแรงศรัทธา ให้เลื่อมใสในบรรพบุรุษ ผู้วายชนไปแล้ว


แท้ที่จริงแล้วต้องการให้ลูกหลานรู้คุณค่าของความเป็นคนนั้นเอง เมื่อนับถือผี นั้นจึงหมายถึงการบูชาบรรพบุรุษ เมื่อมีการบูชาบรรพบุรุษ นั้นคือการแสดงออกถึงความกตัญญูกตเวที ต่อผู้มีพระคุณ การแสดงออกอย่างนี้จึงได้ซึมซับไปในดำรงชีวิต ในแต่ละวัน จึงสอดคล้องกับ ความรู้สมัยใหม่ ที่พยายามรณรงค์ให้ลูกหลานรู้จักคุณค่าของธรรมชาติ ให้รู้จักการอนุรักษ์ธรรมชาติ พืชพันธุ์ สัตว์ป่า สำหรับลูกหลานคนภูไท หรือเผ่าอื่นที่เขาอาศัยอยู่กับธรรมชาติ และนับถือผี ในทำนองเดียวกันนี้ คงไม่ต้องไปสอนให้ยาก


บรรพบุรุษของชนเผ่าภูไท นั้นได้ฝังตำราเล่มสำคัญไว้ในชีวิตจิตใจของคนลูกหลานไว้เรียบร้อยแล้ว การนับถืออย่างนี้ มีผลดีที่คนทั่วไปอาจไม่เคยนึกถึงเลยก็ได้ อย่างเช่น กรณีที่พวกเขานับถือ ผี หรือบูชาบรรพบุรุษ ที่มีความเชื่อว่า บรรพบุรุษของเขาได้สิง สถิต อยู่ตาม ป่า เขา ลำเนาไพร ห้วยหนอง คลองบึง แน่นอนที่สุดคือ พวกเขาย่อมมีความรัก หวงแหน ในสิ่งต่างๆ ของพวกเขา จึงเกิดเป็นพฤติกรรมที่แสดงออกมา ในให้เห็น ในการ อนุรักษ์ ป่าไม้ ดูแล แม่น้ำลำคลอง ไม่ให้สกปรก เน่าเหม็น


สิ่งที่ยังเห็นได้ชัดเจนที่สุดของชนเผ่า ตอนนี้คือ ในทุกๆหมู่บ้านจะมี ดอนหอปู่ตา หรือว่าดอนเจ้าปู่ คือศาลเจ้าที่ ศาลพระภูมิ ที่คนภาคกลางรู้จักกันดีนั้นเอง คนภาคกลางเวลาสร้างบ้านจะมีศาลพระภูมิ อยู่มุมบ้านทุกหลัง แต่คนภูไท เขาจะสร้าง หอปู่ตาหรือศาลพระภูมิไว้ในที่ดินสาธารณะอาจเป็นมุมใดมุมหนึ่งของหมู่บ้านที่เดียว และก็จะช่วยกันอนุรักษ์ ป่าไม้ สัตว์ป่า ในบริเวณนั้นด้วย โดยที่ไม่ต้องไปตั้งกฎอะไรมากมาย ไม่ต้องมีเจ้าหน้าที่บ้านเมืองมาเฝ้าเวรยาม เพราะพวกเขามีความรักและหวงแหน จากพื้นฐานจิตใจของเขาเอง